Ísabella Sól Gunnarsdóttir, Klara Margrét Ívarsdóttir, Kristín Anna Smári, Kristín Jóna Kristjónsdóttir og Sóley Brattberg Gunnarsdóttir, sem nýverið luku BS-prófi í læknisfræði við Háskóla Íslands, hafa hlotið styrki úr Menntasjóði Læknadeildar. Styrkirnir eru veittir vegna kostnaðar við rannsóknarskiptinám þegar þær unnu BS-verkefni við erlenda háskóla. Heildarstyrkupphæð nemur 1.750.000 krónum.
Rannsóknarverkefni Ísabellu Sólar Gunnarsdóttur ber heitið „Innilokun eftir bílslys: einkenni og áverkamynd þeirra sem festast í bíl eftir bílslys“. Umferðarslys valda um 1,19 milljón dauðsföllum á hverju ári í heiminum og eru helsta dánarorsök ungs fólks á aldrinum 5 til 29 ára. Sumir þeirra sem lenda í bílslysum komast ekki úr farartækinu án aðstoðar. Gögn rannsóknarinnar fengust úr breska gagnagrunninum RAIDS og spanna síðustu 13 ár. Rannsóknin ber saman lýðfræðilega þætti, líkamsbyggingu og áverka þeirra sem festust í bílum eftir bílslys við þau sem festust ekki. Niðurstöður rannsóknarinnar sýndu að þeir einstaklingar sem festust í bílum voru marktækt eldri og að tíðni innilokunar var hæst meðal framsætisfarþega. Þau sem festust í bílum í bílslysum voru 13 sinnum líklegri til þess að verða fyrir alvarlegum eða banvænum áverkum og átta sinnum líklegri til að verða fyrir meðvitundarskerðingu á miðlungs til alvarlegu stigi. Ólíkt fyrri rannsóknum fundust í þessari rannsókn engin tengsl milli kyns, hæðar eða þyngdar og þess að festast í bíl eftir bílslys. Niðurstöðurnar undirstrika alvarlegt ástand þeirra sem festast í kjölfar bílslyss og mikilvægi hraðrar og vel skipulagðrar björgunar til að koma slíkum sjúklingum undir læknishendur eins fljótt og auðið er. Verkefnið var unnið við Imperial College London undir handleiðslu dr. Claire E. Baker, vísindamanns við skólann.
Rannsóknarverkefni Klöru Margrétar Ívarsdóttur ber heitið „Sannprófun á aðferð til snemmgreiningar Alzheimersjúkdóms í gegnum fjarheilbrigðisþjónustu“. Meingerð Alzheimersjúkdóms birtist mörgum árum áður en klínísk einkenni koma fram og því er mikilvægt að þróa aðgengilegar aðferðir til snemmgreiningar. Tal er áhugaverður kostur í því samhengi þar sem það endurspeglar flókna starfsemi heilans og auðvelt er að safna því með fjarfundabúnaði. Markmið rannsóknarinnar var að kanna hvort tal sem er tekið upp í gegnum fjarfundabúnað heima hjá þátttakendum veiti sambærilegar upplýsingar og tal tekið upp við stýrðar aðstæður á rannsóknarstofu. Tal 22 eldri einstaklinga var tekið upp, bæði í gegnum fjarfundabúnað og á rannsóknarstofu, og 88 mismunandi hljóðeiginleikar voru skoðaðir. Niðurstöður sýndu að ákveðnir hljóðeiginleikar, til dæmis tónhæðartengdir eiginleikar, voru stöðugir milli upptökuaðstæðna en aðrir reyndust næmari fyrir gæðum upptökunnar. Rannsóknin undirstrikar möguleika fjarupptaka sem skalanlegs snemmgreiningartóls fyrir Alzheimersjúkdóm. Leiðbeinandi Klöru Margrétar var Marziye Eshghi, dósent við Massachusetts General Hospital Institute of Health Professions.
Rannsóknarverkefni Kristínar Önnu Smára ber heitið „Þróun ofskömmtunar ópíóíða í börnum, unglingum og ungu fólki“. Ópíóíðafaraldurinn er alvarlegt lýðheilsuvandamál í Bandaríkjunum og víða annars staðar í heiminum en dauðsföllum af völdum ópíóða hefur fjölgað gríðarlega frá því um aldamót. Markmið rannsóknarinnar var að rannsaka þróun notkunar ópíóíða meðal barna, unglinga og ungs fólks á árunum 1999-2024 og bera saman í mismunandi undirflokkum. Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að ópíóíðafaraldurinn hafi veruleg áhrif á börn, ungmenni og ungt fólk, þar sem 75.938 dauðsföll voru skráð á tímabilinu sem rekja má til notkunar þeirra. Hæsta dánartíðni mældist meðal ungs fólks, dánartíðni var hærri meðal karla en kvenna og hæsta dánartíðnin var í norðausturhluta Bandaríkjanna. AI/AN (American Indian and Alaska Native) var sá kynþáttur sem var með hæstu dánartíðnina og A/PI (Asian/Pacific Islander) þá lægstu. Rannsóknin veitir mikilvægar upplýsingar sem hægt er að nýta til að stuðla að öruggari leiðbeiningum við ávísun ópíóíða sem aftur getur dregið úr dánartíðni af þeirra völdum. Verkefnið var unnið við Stanford University School of Medicine. Leiðbeinendur Kristínar voru Cornelius Groenewald dósent og Laila Chaudhry nýdoktor, bæði við Stanford University School of Medicine.
Rannsóknarverkefni Kristínar Jónu Kristjónsdóttur ber heitið „Samband APOE-ε4 tengdra tauga- og æðatruflana við stjórnun talhreyfinga“. APOE-ε4 er sterkasti erfðatengdi áhættuþáttur síðkomins Alzheimersjúkdóms en hann hefur verið tengdur við raskanir á blóðflæði og uppsöfnun próteina í heila sem stuðla að þróun sjúkdómsins. Í rannsókninni var blóðflæði í heila hjá eldri einstaklingum án vitrænnar skerðingar skoðað og jafnframt voru talupptökur greindar til að meta ýmsa eiginleika tals. Markmiðið var að rannsaka hvort breytingar í blóðflæði til heilasvæða, sem taka þátt í stjórnun talhreyfinga, tengdust breytingum í taleiginleikum og hvort munur væri á þessum tengslum hjá fólki með og án APOE-ε4 erfðaþáttarins. Rannsóknin er liður í þróun nýrra lífmerkja sem gætu í framtíðinni nýst við snemmgreiningu Alzheimersjúkdóms, en núverandi greiningartækni útheimtir mikið inngrip og er kostnaðarsöm. Leiðbeinandi Kristínar Jónu var Marziye Eshghi, dósent við Massachusetts General Hospital Institute of Health Professions.
Rannsóknarverkefni Sóleyjar Brattberg Gunnarsdóttur ber heitið „Platelets and Oxidative Stress in Aortic Stenosis“. Ósæðarlokuþrengsl (ÓÞ) er algengur og alvarlegur sjúkdómur sem á sér fáa meðferðarkosti. Þróun lyfjameðferðar við honum byggist á auknum skilningi á meingerð sjúkdómsins. Markmið þessarar rannsóknar var að kanna hvort blóðflögur smjúgi inn í ósæðarlokuna með því að bindast æðaþelsfrumum og fór rannsóknin fram í tiltekinni gerð músalíkana. Einnig voru könnuðu áhrif andoxunarefnisins NOX2 hemilsins apocynins á meingerðarferlið og samband árlegrar sjúkdómsframvindu við blóðgildi fyrir oxunarálag og virkni blóðstorkuensímsins ADAMTS13 meðal sjúklinga með ÓÞ. Niðurstöður sýndu fram á viðloðun blóðflagna og æðaþelsfruma, bæði við yfirborð lokunnar og innan vefsins. Einnig sást að blóðflöguviðloðun innan ósæðarlokunnar var tífalt meiri hjá fólki með ÓÞ en í samanburðarhópi. Jafnframt dróst viðloðunin saman um 90,5% með notkun apocynins. Í 30 manna sjúklingaþýði fannst ekkert marktækt samband á milli sjúkdómsframvindu og blóðgilda. Út frá niðurstöðunum má álykta að viðloðun blóðflagna við æðaþelsfrumur sé partur af meingerð ÓÞ. Verkefnið var unnið við University of Virginia Medical School, Robert M. Berne Cardiovascular Research Center undir leiðsögn Jonathan R. Lindner, læknis og prófessors við University of Virginia. Meðleiðbeinandi var Ruei-Jen Abraham-Fan, vísindamaður við sama skóla.
Um sjóðinn
Menntasjóður Læknadeildar var stofnaður árið 2019 og hefur það markmið að styðja nemendur í Læknadeild til náms, rannsókna eða símenntunar erlendis ásamt því að styrkja fyrirlestrahald eða fræðslustarf í læknavísindum hérlendis.
Sjóðurinn grundvallast á safni sjóða sem tengjast Læknadeild og læknavísindum og voru sameinaðir. Sjóðirnir eru: Legat Guðmundar Magnússonar prófessors og Katrínar Skúladóttur (1922), Minningarsjóður John McKenna Pearson (2001) og Starfssjóður Læknadeildar (1987).
Styrktarsjóðir Háskóla Íslands hafa umsjón með sjóðum og gjöfum sem ánafnaðar hafa verið Háskóla Íslands allt frá stofnun hans. Flestir þeirra starfa samkvæmt staðfestri skipulagsskrá og er þeim ætlað að styðja við ýmis verkefni á ákveðnum fræðasviðum til hagsældar fyrir Háskóla Íslands, stúdenta og starfsfólk. Sjóðirnir eru mikil lyftistöng fyrir háskólann, sem hefur notið mikils velvilja af hálfu fjölmargra einstaklinga í gegnum tíðina en þeir hafa af miklum rausnarskap lagt fé í styrktarsjóði sem allir miða að því að efla vísindarannsóknir og afla nýrrar þekkingar.